OUSITANIO VIVO dezembre 1998
'Apres 40 an, a Blins se fai mai Beò
Scazi papus degun se navizo que Blins, cumuno de
làouto Val Varacho, aviò sa Beò (Baìo). Lou drier bot
que aquie dei Cartier n Aout (Blins à dui Cartier,
laoutre l ei lou Cartier n Aval) on fach aquelo
vieio manifestasioun l ei està din lou 1958: apres, la
jent de Blins à papus agù la fouorso e la vueio daquel
tracas. Coumo din scazi tuchi i pais des nouòstres
valades, qui à pougù à scapà: aquie que soun restà
avion papus vueio de far festo.
En perfeto tendenso abou la novo vueio de se riaproupriar de sa coulturo que atraverso coumo n àouro les valades, a Blins es tournà la vueio de far Beò.
Boucò, couonto e recouonto, bele en sounont aquie que vìvoun din la piano, per far la Beò dei Cartier n Aout la moncavo dome. Coumo per les àoutres Baìes tuchi i persounage per tradisioun soun dome. Alouro que far? Durbir ai "fourestier" dei Cartier n Aval, ou durbir a s frémes? A carque vieiot en oouvont a parlar de frémes din la Beò la i veniò la charn de poulo. I on pa mal descutà i paoure ourganizatour: i on ruzeà e a la fin semeavo que la fous pa posibou nen sourtir. Pei i on pres la desizioun "estorico" de far entrar les frémes. Na desizioun que mancarè pa de far parlar
Ma soque es aquesto Beò? Per carcun, decò a Blins loriò agù na revolto de la poupoulazioun couontro i sarazin que din lou X siecle mountavoun fin eilamoun a roubar e asacajar tout. Es pa na manifestasioun relijouzo coumo din carque valado, e, mai que dedin la pu couneisuò Baìo de Sompeyre, la Beò à na grondo teatralità. Se faziò tuchi an de carlevar, lou mars gras. I persounaje, na cranteno, soun: i Picounier, lou Viei e la Vieio, les Sarazines, lArlequin, i Sooudà, lou Gingolo, lou Mousù e la Damo, i Cadet, lEspous e l Espouzo, lou Medic, lou Turc, i Carabinier, i Sounadour, lou Salvaje.
Lou percours de la Beò vai da Lou Chazal, a Les Seles, a Prafaouchier per mai tournar a Les Seles. En percours que reservo na gron cantità de sourprézes: dàrbou de travers da taiar, lou Salvaje que scapo e suefr que la fai afre conte ei paso vezin a na guieizo ou a nimajo relijouzo, lou viei que chapo malA la fin i bruzoun lou chìchou en chantont la vieio chansoun "Adieou paoure carlevar"; la festo countinuò oubè les donses de Blins, en minjont e bevont en alegrio.
Per festejar lou retourn de la Beò din i temp mouderne, loourè dues sourties: diamenjo graso (lou 14 de febrier) e lou drier de carlevar (lou 16).
Giovanni Antonio Richard