Tolosa: una tragédia que nos fai reflechir

Lo 21 de setembre, dets jorns après la terifianta destruccion des Tors a New York, a Tolosa explòd l’usina de produchs químics, AZF. Dins aquel moment de paur e sospect súbit s’es pensat a un accion criminala mas, dins gaire temps a chalgut pilhar consciéncia qu’era tot derivat da un pericle anonciat.

Un aveniment terible! Un técnic de la manutencion que trabalhava dins un local eléctric protegit de la SNPE, un’impresa dapet, es un di prumiers testimònis directs. A auvit l’explosion e a perdut coneissença, après qualquas minutas s’es arpilhat e sortent s’es trobat drant un paisatge lunar. Masque per nos far un’idèa, son istat destruchs: las isinas AZF, SNPE, Toloquimia, l’espital psiquiàtric Marchant, 2 licèus, la vila universitaria Fauché una part de l’universitat Le Miralh, lo depòsit des corrieras, tres centres comercials, d’ufícis, 800 veituras, 100 corrieras, ... s’es estimat mai de 600 edifícis que deurèn èsser rasats. Per ren parlar di mòrts e di ferits.

Après la tragèdia, aüra, tuchi se demanden lo perquè s’es permés una concentracion de tres fàbricas químicas (gas, carburant) classifiaas coma Seveso, praticament en plena vila de Tolosa.

Mai qu’un bòt dins lhi derriers ans de conselhiers regionals, de polítics locals, lhi occitanistas, lhi ecologistas avion denonciat lo pericle que menaçava Tolosa e avion demandat de portar aquestas usinas al sud de la vila, dins la campanha. Mas, pr’amor d’una costuma centralista e imobilista, París a fach ren, lhi problemas de Tolosa interessavon pas lo govèrn central qu’aüra sus aquò a de gròssas responsabilitats, decò perquè lhi governs locals avion pas lhi sòldi per far aquela deslocalizacion.

París enterven après la tragé-dia per la reconstruccion. Que onta!

Mas tot aquò es pas masque un problema de Tolosa, es una causa que regarda tota l’Europa. Coma di Gèrard Onesta, deputat europeo, dins un’entrevista a La Setmana "chal que sie de competença de l’Union Europea de fixar la política di riscs industrials mas sobretot chal passar da una lògica de gestion del risc a una lògica de aluenhament del risc".

Lo tràgic incident de Tolosa deu durbir lo debat europeo sus la seguressa e las responsabilitas qu’avem tuchi de nos destrugir abó las nòstras memas mans!

Gianna Bianco

OUSITANIO VIVO - Anado XXVIII - n° 9- outoubre 2001 - N° 260